SAİS (Sürekli Atık Su İzleme Sistemi), atık su arıtma tesislerinin deşarj noktalarının kesintisiz olarak izlenmesini ve elde edilen verinin ilgili bakanlığa düzenli olarak bildirilmesini zorunlu kılan bir sistemdir. Amaç, deşarj kalitesinin anlık ve güvenilir biçimde takip edilmesi, çevresel risklerin erken tespit edilmesi ve denetimlerde kanıtlanabilir verinin sağlanmasıdır.
Kimler yükümlü?
Yükümlülük, tesisin türüne ve deşarj debisine göre belirlenir. Genel olarak:
- Belirli debi eşiğinin üzerinde deşarj yapan belediye atık su arıtma tesisleri,
- Marmara havzası (Marbin) kapsamındaki tesisler,
- İlgili sektörel düzenlemelere tabi sanayi arıtma tesisleri
SAİS kapsamındadır. Eşik değerler ve kapsam, yayımlanan genelge ve tebliğlerle güncellenebildiği için kurulum öncesi güncel mevzuatın kontrol edilmesi gerekir.
Yasal dayanak
SAİS yükümlülüğü başlıca şu düzenlemelere dayanır:
- Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği,
- Atık Su Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği,
- Sürekli Atık Su İzleme Sistemi (SAİS) Genelgesi.
Mevzuat metinleri zaman zaman güncellenir; uygulamada her zaman yürürlükteki en güncel sürüm esas alınmalıdır.
İzlenen parametreler
SAİS kapsamında tipik olarak pH, KOİ (Kimyasal Oksijen İhtiyacı), AKM (Askıda Katı Madde), debi ve sıcaklık gibi parametreler sürekli ölçülür. Bazı durumlarda iletkenlik ve çözünmüş oksijen gibi ek parametreler de izlenir. Ölçümlerin doğruluğu ve kesintisizliği, bildirimlerin güvenilirliği açısından kritiktir.
Uyum nasıl sağlanır?
SAİS uyumu için üç unsur birlikte çalışmalıdır:
- Saha altyapısı: Analizör/sensörler, numune alma sistemi ve veri toplama kabini,
- İletişim: Ölçülen değerlerin güvenli biçimde merkeze aktarılması (MQTT/REST),
- Yazılım: Verinin saklanması, limit kontrolü, alarm üretimi ve bakanlık bildiriminin otomatik oluşturulması.
Aqualon Control Center, bu üç unsuru tek platformda birleştirir: sahadaki ölçümler kesintisiz olarak buluta taşınır, limit aşımları anında alarm üretir ve bildirimler otomatik hazırlanır.
Belediyeler için kontrol listesi
- Tesisin SAİS kapsamında olup olmadığını güncel mevzuata göre doğrulayın.
- Ölçülecek parametreleri ve limit değerlerini tesisinizin deşarj iznine göre belirleyin.
- Kesintisiz çalışma (yedekleme, yerel tampon) gereksinimlerini planlayın.
- Kalibrasyon ve bakım süreçlerini kayıt altına alın.
- Raporlama ve arşivleme yükümlülüklerini tanımlayın.
Doğru kurgulanmış bir SAİS altyapısı, yalnızca yasal bir yükümlülüğü karşılamakla kalmaz; deşarj kalitesinin sürekli iyileştirilmesi için değerli bir veri kaynağı oluşturur.